- توسط: هادی توکلی
- ۱۴۰۵/۷/۲۳ | ۱۹:۱۳:۲۴
با سلام و احترام؛
در پاسخ به سؤال شما باید گفت مطابق قوانین ایران، دختر پس از رسیدن به سن قانونی و برخورداری از اهلیت، اصولاً حق تصمیمگیری مستقل درباره امور شخصی، انتخاب شغل و نحوه زندگی خود را دارد و پدر نمیتواند صرفاً به دلیل رابطه پدر و فرزندی، برای تمام امور شخصی او تصمیم الزامآور بگیرد.
مهمترین ماده قانونی در این زمینه، ماده ۱۱۸۰ قانون مدنی است. بر اساس این ماده، ولایت قهری پدر و جد پدری مربوط به فرزندان صغیر و اشخاصی است که شرایط قانونی حجر در مورد آنها وجود دارد. بنابراین، دختر ۱۸ سالهای که از اهلیت قانونی برخوردار است، اصولاً تحت ولایت قهری پدر برای تصمیمگیری درباره امور شخصی خود قرار ندارد.
همچنین مطابق اصل ۲۲ قانون اساسی، حیثیت، جان، مال، حقوق، مسکن و شغل اشخاص از تعرض مصون است، مگر در مواردی که قانون اجازه داده باشد.
در خصوص انتخاب پوشش نیز باید توجه داشت که پدر حق ندارد صرفاً بر اساس سلیقه شخصی خود، دختر بالغ و دارای اهلیت را با تهدید، ضربوجرح یا اجبار به انتخاب پوشش خاصی وادار کند. البته استقلال دختر به معنای معافیت از رعایت قوانین عمومی کشور درباره پوشش نیست.
در زمینه اشتغال نیز دختر مجرد و دارای اهلیت قانونی، اصولاً برای انتخاب شغل نیازی به اجازه پدر ندارد؛ مگر اینکه محدودیت خاصی به موجب قانون وجود داشته باشد.
بااینحال، باید میان استقلال در امور شخصی و برخی مقررات خاص قانونی تفاوت قائل شد. برای مثال، مطابق ماده ۱۰۴۳ قانون مدنی، ازدواج دختر باکره، حتی پس از رسیدن به ۱۸ سالگی، اصولاً تابع مقررات مربوط به اجازه پدر یا جد پدری است و در صورت مخالفت بدون علت موجه، امکان مراجعه به دادگاه طبق شرایط قانونی وجود دارد.
چنانچه پدر برای تحمیل نظر خود درباره پوشش، اشتغال یا سایر امور شخصی به تهدید، خشونت، حبس غیرقانونی یا رفتار مجرمانه متوسل شود، دختر میتواند متناسب با نوع رفتار و مدارک موجود، از طریق مراجع قانونی اقدام کند.
توصیه میشود برای شناخت دقیق حدود اختیارات قانونی پدر و حقوق دختر پس از ۱۸ سالگی، از مشاوره حقوقی استفاده کنید. همچنین مشاوره با وکیل خانواده میتواند برای بررسی محدودیتهای احتمالی، تهدیدهای خانوادگی و راهکارهای قانونی حمایت از حقوق فردی مفید باشد.
در مجموع، ماده ۱۱۸۰ قانون مدنی و اصل ۲۲ قانون اساسی از مهمترین مستندات مرتبط با سؤال شما هستند. بر این اساس، پدر نسبت به دختر بالغ و دارای اهلیت، اختیار عمومی برای تحمیل تصمیمات شخصی خود درباره نوع پوشش یا انتخاب شغل ندارد؛ هرچند رعایت قوانین عمومی کشور و مقررات خاص قانونی همچنان الزامی است.