- توسط: هادی توکلی
- ۱۴۰۵/۷/۲۸ | ۱۹:۱۳:۵۶
سلام، وقت شما بخیر.
پدر در شرایط مشخصی میتواند از دادگاه خانواده درخواست سلب حضانت از مادر و واگذاری حضانت فرزند به خود را مطرح کند؛ اما صرف اختلاف خانوادگی، طلاق یا ازدواج مجدد پدر، دلیل قانونی برای گرفتن حضانت از مادر نیست. معیار اصلی دادگاه، سن فرزند، شرایط قانونی حضانت و حفظ مصلحت کودک است.
مطابق ماده ۱۱۶۹ قانون مدنی، حضانت فرزند تا هفتسالگی با اولویت مادر است و پس از هفتسالگی، در صورت اختلاف والدین، دادگاه با رعایت مصلحت کودک درباره حضانت تصمیم میگیرد.
همچنین بر اساس ماده ۱۱۷۳ قانون مدنی، چنانچه به دلیل عدم مواظبت یا انحطاط اخلاقی مادر، سلامت جسمی یا تربیت اخلاقی فرزند در معرض خطر قرار گیرد، پدر میتواند درخواست تغییر حضانت مطرح کند.
از جمله شرایطی که ممکن است موجب سلب حضانت مادر شود، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
۱. اعتیاد زیانآور مادر به مواد مخدر، مشروبات الکلی یا قمار، بهگونهای که سلامت و تربیت فرزند را به خطر بیندازد.
۲. اشتهار به فساد اخلاقی و فحشا، در صورتی که شرایط قانونی و تأثیر آن بر مصلحت کودک احراز شود.
۳. ابتلا به بیماری روانی با تشخیص پزشکی قانونی، در مواردی که شرایط مقرر در قانون وجود داشته باشد.
۴. سوءاستفاده از کودک یا وادار کردن او به مشاغل ضداخلاقی، تکدیگری، قاچاق و فعالیتهای مشابه.
۵. تکرار ضربوجرح خارج از حد متعارف یا رفتارهایی که سلامت جسمی و روانی فرزند را در معرض خطر قرار دهد.
۶. خودداری از مراقبت و نگهداری مناسب فرزند، در صورتی که موجب ایجاد خطر برای سلامت یا تربیت او شود.
موضوع دیگری که باید به آن توجه کرد، ازدواج مجدد مادر است. مطابق ماده ۱۱۷۰ قانون مدنی، اگر مادر در مدتی که حضانت طفل با اوست ازدواج کند، حق تقدم قانونی حضانت او در برابر پدر تحت تأثیر قرار میگیرد؛ با این حال، دادگاه باید مصلحت کودک را نیز مطابق ماده ۴۵ قانون حمایت خانواده در نظر بگیرد.
برای گرفتن حضانت، پدر باید دادخواست مربوط را در دادگاه خانواده مطرح کند و دلایل خود را ارائه دهد. گزارش مددکاری اجتماعی، نظریه پزشکی قانونی، مدارک پزشکی، گزارش مراجع انتظامی و سایر دلایل معتبر میتوانند در بررسی شرایط حضانت مؤثر باشند.
البته صرف ادعای اعتیاد، فساد اخلاقی یا رفتار نامناسب مادر برای سلب حضانت کافی نیست و دادگاه باید وجود شرایط قانونی و ضرورت تغییر حضانت را احراز کند.
در خصوص سن فرزند نیز باید توجه داشت که پس از رسیدن به سن بلوغ شرعی، یعنی ۹ سال تمام قمری برای دختر و ۱۵ سال تمام قمری برای پسر، موضوع حضانت به شکل معمول دوران کودکی مطرح نیست و انتخاب محل زندگی فرزند، با رعایت مقررات قانونی و مصلحت او، وضعیت متفاوتی پیدا میکند.
در این زمینه، مشاوره حقوقی به پدر کمک میکند تشخیص دهد که آیا دلایل موجود برای درخواست تغییر حضانت کافی است یا خیر. همچنین مشاوره با وکیل متخصص دعاوی خانواده میتواند در تنظیم دادخواست و ارائه دلایل قانونی مؤثر باشد.
در مجموع، پدر زمانی میتواند حضانت را از مادر بگیرد که شرایط قانونی واگذاری حضانت به او وجود داشته باشد یا ثابت کند ادامه نگهداری فرزند نزد مادر برخلاف مصلحت کودک است. برای تشخیص امکان موفقیت در دعوای حضانت، سن فرزند، وضعیت فعلی نگهداری، مفاد رأی احتمالی قبلی دادگاه و دلایل ادعایی پدر اهمیت تعیینکننده دارند.