- توسط: هادی توکلی
- ۱۴۰۵/۷/۲۸ | ۱۹:۱۶:۳۸
سلام، وقت شما بخیر.
با توجه به شرایطی که توضیح دادید، مادر نمیتواند صرفاً به دلیل زندانی شدن پدر، بدون بررسی وضعیت دختر و تصمیم دادگاه، حضانت او را از شما بگیرد. البته مادر حق دارد درخواست رسیدگی به وضعیت نگهداری فرزندش را مطرح کند، اما پذیرش این درخواست قطعی نیست.
در پرونده شما چند موضوع بسیار مهم وجود دارد که میتواند در تصمیم دادگاه خانواده تأثیرگذار باشد.
اول اینکه مادر از یکماهگی فرزند، او را ترک کرده و به مدت ۱۱ سال هیچ نقشی در نگهداری، تربیت و زندگی روزمره دختر نداشته است. دوم اینکه حضانت قبلاً به پدر واگذار شده و در حکم دادگاه نیز قید شده که کودک نزد پدربزرگ و مادربزرگ زندگی میکند. سوم اینکه دختر از دوران نوزادی تاکنون در کنار شما بزرگ شده و وابستگی عاطفی عمیقی به خانواده شما دارد.
مطابق ماده ۱۱۶۸ قانون مدنی، حضانت فرزند هم حق و هم تکلیف والدین است. همچنین بر اساس ماده ۴۱ قانون حمایت خانواده، دادگاه میتواند با توجه به مصلحت کودک، درباره واگذاری حضانت یا تعیین شخص مسئول نگهداری تصمیم بگیرد.
بنابراین، اگر مادر پس از ۱۱ سال درخواست حضانت مطرح کند، شما میتوانید به سابقه طولانی نگهداری از نوه، حکم قبلی دادگاه، شرایط مناسب زندگی و وابستگی عاطفی دختر به شما استناد کنید.
نکته مهم این است که عدم مراجعه مادر در طول این سالها، بهتنهایی موجب از بین رفتن دائمی حق درخواست حضانت یا ملاقات او نمیشود؛ اما سابقه بیتوجهی به فرزند و آثار روانی تغییر ناگهانی محیط زندگی، از موضوعاتی است که دادگاه باید بررسی کند.
درباره زندانی شدن پدر نیز باید توجه داشت که بازداشت یا حبس او بهخودیخود به معنای انتقال فوری حضانت به مادر نیست. اگرچه پدر در زمان زندانی بودن امکان نگهداری مستقیم فرزند را ندارد، اما دادگاه باید بررسی کند که آیا ادامه زندگی کودک نزد پدربزرگ و مادربزرگ با مصلحت او سازگار است یا خیر.
در این پرونده، پیشنهاد میشود منتظر طرح دعوای احتمالی مادر نمانید. با توجه به زندانی شدن پدر، میتوانید از طریق دادگاه خانواده درخواست تعیین تکلیف وضعیت نگهداری دختر و اتخاذ تصمیم قضایی برای ادامه زندگی او نزد پدربزرگ و مادربزرگ را مطرح کنید.
در این درخواست، ارائه حکم قبلی حضانت، مدارک تحصیلی دختر، گواهیهای مربوط به محل سکونت، مدارک مراقبت و نگهداری و شهادت افرادی که از وضعیت زندگی کودک اطلاع دارند، میتواند مؤثر باشد.
همچنین بهتر است درخواست ارجاع موضوع به مددکاری اجتماعی و در صورت ضرورت، روانشناس متخصص کودک مطرح شود تا وابستگی عاطفی دختر، شرایط روحی او و آثار احتمالی جدایی از خانوادهای که در آن بزرگ شده است بررسی شود.
موضوع بسیار مهم دیگر، سن دختر است. اگر ایشان ۱۱ سال تمام دارد، از سن بلوغ شرعی دختران که ۹ سال تمام قمری است عبور کرده است. مطابق مقررات و رویه حقوقی مربوط به حضانت، پس از رسیدن فرزند به سن بلوغ، موضوع حضانت مانند دوران کودکی مطرح نیست و خواسته فرزند درباره زندگی با پدر یا مادر اهمیت اساسی پیدا میکند.
با این حال، چون دختر شما هنوز کمتر از ۱۸ سال دارد و سالها با پدربزرگ و مادربزرگ زندگی کرده است، در صورت وجود اختلاف یا احتمال آسیب روانی، امکان درخواست اقدامات حمایتی و بررسی قضایی وضعیت او وجود دارد.
به همین دلیل، اگر مادر تصمیم بگیرد دختر را نزد خود ببرد، سابقه نگهداری شما، وضعیت روحی فرزند و نظر خود دختر از موضوعات مهم رسیدگی خواهد بود. مادر نمیتواند بدون رعایت حقوق قانونی فرزند و برخلاف تصمیم مرجع صالح، صرفاً با استناد به رابطه مادری، وضعیت زندگی او را به اجبار تغییر دهد.
از سوی دیگر، زندانی شدن پدر بابت مهریه ارتباط مستقیمی با صلاحیت اخلاقی یا تربیتی او ندارد و نباید صرف بدهی مهریه را دلیل عدم صلاحیت پدر برای نگهداری فرزند دانست.
در این شرایط، دریافت مشاوره حقوقی درباره وضعیت حضانت و آثار زندانی شدن پدر اهمیت دارد. همچنین مشاوره با وکیل متخصص دعاوی خانواده میتواند برای بررسی حکم قبلی و ثبت درخواست مناسب نزد دادگاه مؤثر باشد.
در مجموع، مادر حق مراجعه به دادگاه را دارد، اما با توجه به اینکه دختر ۱۱ سال است در کنار شما زندگی میکند، مادر سابقهای در نگهداری او نداشته و در حکم قبلی نیز محل زندگی کودک نزد پدربزرگ و مادربزرگ ذکر شده است، دلایل مهمی برای دفاع از ادامه وضعیت فعلی وجود دارد.
با این حال، هیچکس نمیتواند بدون بررسی پرونده نتیجه دادگاه را تضمین کند. مهمترین اقدام شما در شرایط فعلی، بررسی حکم قبلی حضانت و پیگیری تعیین تکلیف قانونی نگهداری دختر در زمان زندانی بودن پدر است؛ بهگونهای که آرامش روانی، امنیت و مصلحت او حفظ شود.