• توسط: هادی توکلی
• ۱۴۰۵/۷/۲۶ | ۱۸:۱۹:۳۴

---

سلام و وقت بخیر با توجه به اینکه منزل متعلق به مادرتان بوده و ایشان در زمان حیات خود صرفاً برای اجاره دادن ملک و دریافت اجاره‌بها به خواهرتان وکالت داده‌اند، باید توجه داشته باشید که وکالت در اجاره دادن ملک، به‌تنهایی موجب مالکیت خواهرتان بر خانه یا اجاره‌بهای آن نمی‌شود. مطابق ماده ۶۶۸ قانون مدنی، وکیل موظف است حساب دوران وکالت خود را به موکل ارائه دهد و وجوهی را که به نمایندگی از وی دریافت کرده است، مسترد کند. بنابراین، اگر خواهرتان طی هشت سال اجاره‌بهای ملک را دریافت کرده و این مبالغ متعلق به مادرتان بوده است، اصولاً مکلف به ارائه حساب و تعیین تکلیف وجوه دریافتی خواهد بود. البته نکته مهم این است که اجاره‌بهای دوران حیات مادرتان متعلق به خود ایشان بوده و شما و برادرتان در آن زمان حق مطالبه مستقیم سهمی از اجاره‌بها نداشته‌اید. با فوت مادر، چنانچه مطالباتی بابت اجاره‌بهای دریافت‌شده و مستردنشده باقی مانده باشد، این مطالبات جزء دارایی‌های متوفی محسوب شده و ورثه می‌توانند در چارچوب مقررات ارث آن را پیگیری کنند. از طرف دیگر، مطابق ماده ۶۷۸ قانون مدنی، وکالت با فوت موکل منفسخ می‌شود. بنابراین، وکالت خواهرتان از تاریخ فوت مادر، حتی اگر بلاعزل بوده باشد، پایان یافته و ایشان نمی‌تواند صرفاً به استناد وکالت‌نامه سابق، همچنان خود را نماینده قانونی مادر معرفی کند. در خصوص اجاره‌بهای ده ماه پس از فوت مادرتان نیز، منافع ملک با رعایت حقوق اشخاص ثالث و تعهدات قانونی متوفی، متعلق به ورثه است. بنابراین، اگر خواهرتان پس از فوت مادر اجاره‌بها را دریافت کرده باشد، سایر وراث حق دارند سهم قانونی خود را از مبالغ متعلق به ترکه مطالبه کنند. برای پیگیری موضوع، ابتدا گواهی انحصار وراثت را دریافت کنید و از طریق اداره ثبت اسناد و املاک، وضعیت مالکیت خانه را بررسی نمایید. چنانچه سند رسمی همچنان به نام مادرتان باشد، ملک جزء ترکه محسوب می‌شود، مگر اینکه انتقال معتبر یا حق قانونی دیگری نسبت به آن وجود داشته باشد. در مرحله بعد می‌توانید از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی، اظهارنامه رسمی برای خواهرتان ارسال کنید و از ایشان بخواهید تصویر قراردادهای اجاره، مبالغ دریافتی، حساب دوران وکالت و وضعیت وجوه متعلق به ترکه را مشخص کند. اگر خواهرتان همکاری نکرد، امکان طرح دعوای حقوقی با خواسته ارائه حساب دوران وکالت و مطالبه وجوه متعلق به ترکه، حسب مدارک و شرایط پرونده، وجود دارد. همچنین می‌توانید درخواست رسیدگی به وضعیت اجاره‌بهای پس از فوت مادر و مطالبه سهم قانونی خود از منافع ملک را مطرح کنید. نکته مهم اینکه امتناع خواهرتان از ارائه سند مالکیت، مانع پیگیری حقوق شما نیست؛ زیرا با ارائه مدارک هویتی و گواهی انحصار وراثت، امکان درخواست استعلام ثبتی از مرجع قضایی وجود دارد. همچنین حضور مستأجر در ملک به‌خودی‌خود مانع مطالبه اجاره‌بها یا پیگیری حقوق وراث نمی‌شود و حقوق قانونی مستأجر نیز باید رعایت گردد. از نظر مشاوره حقوقی، بهتر است قبل از طرح دعوا، وضعیت سند رسمی ملک، حدود اختیارات مندرج در وکالت‌نامه و قراردادهای اجاره بررسی شود؛ زیرا ممکن است خواهرتان ادعا کند وجوه دریافتی را با اجازه مادرتان مصرف کرده یا به ایشان تحویل داده است. چنین ادعاهایی باید با توجه به مدارک و دلایل طرفین بررسی شوند. همچنین مشاوره با وکیل ملکی و ارث می‌تواند در تنظیم دادخواست مناسب، مطالبه اجاره‌بهای پس از فوت و پیگیری حساب دوران وکالت مؤثر باشد. در نهایت، برای تعیین دقیق حقوق ورثه و امکان مطالبه اجاره‌بهای هشت سال گذشته، بررسی متن وکالت‌نامه، سند مالکیت، قراردادهای اجاره و مدارک مربوط به دریافت و مصرف وجوه ضروری است.