- توسط: هادی توکلی
- ۱۴۰۵/۷/۲۳ | ۱۹:۴۰:۵۰
با سلام و احترام؛
در پاسخ به سؤال شما باید گفت مطابق قوانین ایران، ازدواج موقت یا همان عقد صیغهای، شرایط قانونی مشخصی برای پایان یافتن دارد و وجود فرزند حاصل از این ازدواج، بهخودیخود مانع پایان دادن به عقد موقت نیست. همچنین ثبت نشدن نام فرزند در شناسنامه پدر، به معنای منتفی بودن رابطه پدر و فرزندی یا نداشتن حقوق قانونی برای کودک نخواهد بود.
اولاً، مطابق ماده ۱۱۳۹ قانون مدنی، عقد نکاح موقت با پایان مدت تعیینشده یا بذل مدت از طرف شوهر منحل میشود. بنابراین، اگر همسرتان واقعاً قصد پایان دادن به ازدواج موقت را داشته باشد، اصولاً میتواند با بخشیدن مدت باقیمانده عقد به زن، به رابطه زوجیت موقت پایان دهد و برای این اقدام نیازی به صدور حکم طلاق ندارد.
البته باید توجه داشت که اصطلاح «باطل کردن صیغه» از نظر حقوقی با «بذل مدت» متفاوت است. اگر عقد موقت از ابتدا صحیح واقع شده باشد، صرف پشیمانی مرد موجب بطلان عقد نمیشود؛ بلکه راه قانونی پایان دادن به آن، انقضای مدت یا بذل مدت است.
ثانیاً، ادعای همسرتان مبنی بر اینکه دادگاه تا زمان صدور شناسنامه برای فرزند، اجازه پایان دادن به عقد موقت را نمیدهد، بهعنوان یک قاعده عمومی حقوقی صحیح نیست.
مطابق ماده ۲۱ قانون حمایت خانواده، در صورتی که ازدواج موقت منجر به بارداری زوجه شده باشد، ثبت آن الزامی است. بنابراین، اگر از این ازدواج فرزندی متولد شده باشد، موضوع ثبت ازدواج موقت و تعیین وضعیت هویتی فرزند باید مطابق مقررات قانونی پیگیری شود.
بااینحال، الزام به ثبت ازدواج و صدور شناسنامه فرزند، موضوعی مستقل از اصل امکان بذل مدت است و نباید این مسائل با یکدیگر اشتباه گرفته شوند. ممکن است در یک پرونده مشخص، دادگاه درباره ثبت ازدواج یا اثبات نسب تصمیماتی اتخاذ کرده باشد که برای اطلاع از جزئیات آن باید متن تصمیم قضایی بررسی شود.
ثالثاً، درباره فرزندی که از ازدواج موقت متولد شده است، باید توجه داشته باشید که اگر نسب کودک به همسرتان از نظر قانونی ثابت باشد، پدر موظف به انجام تکالیف قانونی مربوط به فرزند، از جمله پیگیری صدور شناسنامه است.
بنابراین، پایان یافتن ازدواج موقت یا بذل مدت، موجب از بین رفتن رابطه نسبی پدر و فرزند نمیشود و حقوق قانونی کودک، از جمله نفقه و ارث در صورت احراز نسب مشروع، همچنان برقرار خواهد بود.
رابعاً، در پاسخ به این سؤال که آیا ممکن است مشخصات فرزند در سیستم ثبت شده باشد اما هنوز شناسنامه نداشته باشد، باید گفت بله، چنین وضعیتی ممکن است.
برای مثال، ممکن است تولد کودک در بیمارستان ثبت شده یا گواهی ولادت صادر شده باشد، ولی مراحل صدور شناسنامه هنوز تکمیل نشده باشد. همچنین ممکن است درباره اثبات نسب، ثبت ازدواج موقت یا صدور شناسنامه، پروندهای در دادگاه یا اداره ثبت احوال در جریان باشد.
بااینحال، ثبت اطلاعات تولد در بیمارستان یا وجود پرونده قضایی، لزوماً به معنای ثبت قطعی رابطه پدر و فرزندی در سازمان ثبت احوال نیست. برای اطمینان باید مشخص شود اطلاعات کودک در کدام سامانه ثبت شده و آیا نسب او به پدر رسماً احراز شده است یا خیر.
خامساً، لازم است توجه داشته باشید که اگر همسرتان پدر قانونی کودک باشد، صرف پایان دادن به ازدواج موقت باعث حذف نام فرزند از سوابق هویتی او نخواهد شد. همچنین نداشتن شناسنامه برای کودک، دلیل بر نبودن رابطه پدر و فرزندی نیست.
بنابراین، پیشنهاد میشود از همسرتان بخواهید مدارک مربوط به عقد موقت، مدت تعیینشده در عقد، گواهی ولادت کودک و در صورت وجود، تصمیم یا ابلاغیه دادگاه را ارائه کند. بهویژه اگر ادعا میکند دادگاه پایان دادن به عقد موقت را منوط به صدور شناسنامه کرده است، لازم است متن دقیق دستور یا تصمیم قضایی بررسی شود.
برای بررسی صحت ادعاهای همسرتان و تشخیص وضعیت قانونی ازدواج موقت، استفاده از مشاوره حقوقی توصیه میشود. همچنین مشاوره با وکیل خانواده میتواند در بررسی ثبت نکاح موقت، بذل مدت، اثبات نسب فرزند و آثار این ازدواج بر حقوق شما مؤثر باشد.
در مجموع، وجود فرزند و صادر نشدن شناسنامه برای او، بهخودیخود مانع بذل مدت و پایان دادن به ازدواج موقت نیست. همچنین ممکن است تولد کودک در برخی سوابق ثبت شده باشد، ولی هنوز شناسنامه صادر نشده باشد. بااینحال، اگر نسب کودک به همسرتان ثابت شود، حقوق قانونی فرزند همچنان برقرار است و پدر نمیتواند با پایان دادن به عقد موقت از مسئولیتهای قانونی خود در قبال کودک رهایی پیدا کند.