- توسط: هادی توکلی
- ۱۴۰۵/۷/۲۸ | ۱۹:۱:۳۰
سلام، وقت بخیر.
در قانون، مبلغ مشخص و ثابتی برای خسارت انصراف مستأجر از قرارداد اجاره تعیین نشده است. بنابراین، اینکه باید یک ماه اجارهبها، بخشی از ودیعه یا مبلغ دیگری پرداخت کنید، به شرایط قرارداد و توافق شما با صاحبخانه بستگی دارد.
نکته مهم این است که امضای قرارداد اجاره، حتی اگر هنوز کلید منزل را تحویل نگرفته باشید، اصولاً برای طرفین تعهد قانونی ایجاد میکند. طبق ماده ۲۱۹ قانون مدنی، قرارداد معتبر لازمالاجراست و صرف پشیمانی مستأجر، حق فسخ ایجاد نمیکند.
اگر در اجارهنامه شرط شده باشد که هر یک از طرفین میتواند با پرداخت مبلغ معینی قرارداد را فسخ کند، میتوانید مطابق همان شرط اقدام کنید. برای مثال، اگر حق فسخ با پرداخت معادل یک ماه اجارهبها پیشبینی شده باشد، همان توافق ملاک است.
اما اگر چنین شرطی وجود ندارد، صاحبخانه الزام قانونی به پذیرش انصراف شما ندارد. در این وضعیت، مناسبترین راه، توافق برای اقاله یا برهم زدن قرارداد با رضایت دو طرف است. میتوانید توافق کنید که قرارداد بدون خسارت یا با پرداخت مبلغ مشخصی خاتمه پیدا کند.
اگر صاحبخانه با پایان قرارداد موافقت نکند و شما نیز حق فسخ قانونی یا قراردادی نداشته باشید، احتمال دارد همچنان مسئول پرداخت اجارهبها و انجام تعهدات قراردادی باشید. البته مالک نمیتواند صرفاً به دلیل پشیمانی شما، هر مبلغی را که بخواهد بهعنوان جریمه مطالبه کند. مطالبه خسارت جداگانه باید دارای مبنای قراردادی یا قانونی باشد.
موضوع دیگری که اهمیت دارد، علت تحویل نگرفتن منزل است. اگر موعد تحویل هنوز نرسیده و شما شخصاً منصرف شدهاید، وضعیت با حالتی که موعد تحویل گذشته ولی موجر از تحویل ملک خودداری کرده، متفاوت است. در فرض دوم ممکن است مطابق مقررات قانون مدنی، حق الزام موجر به تحویل ملک یا در شرایط قانونی، حق فسخ برای شما ایجاد شود.
از نظر عملی، پیش از پرداخت خسارت یا امضای هرگونه توافق، بند فسخ اجارهنامه را مطالعه کنید. اگر صاحبخانه با انصراف موافقت کرد، حتماً در یک توافق کتبی درباره خاتمه قرارداد، استرداد کامل یا بخشی از ودیعه، تسویه اجارهبها و بازگرداندن چکها یا تضمینها تعیین تکلیف کنید.
در این پرونده، مشاوره حقوقی زمانی اهمیت دارد که موجر مبلغی بیشتر از خسارت توافقشده مطالبه کند یا از بازگرداندن ودیعه خودداری نماید. در چنین شرایطی، مشاوره با وکیل میتواند به تشخیص حق فسخ، اعتبار شرط جریمه و نحوه مطالبه وجه کمک کند.
در نهایت، اگر اجارهنامه شما شرط جریمه انصراف ندارد، نمیتوان گفت الزاماً باید یک ماه اجاره پرداخت کنید. برای مشخص شدن میزان واقعی تعهد شما، متن بند فسخ قرارداد، تاریخ شروع اجاره و وضعیت تحویل ملک تعیینکننده است.